Van verschil naar potentieel

Na enkele decennia van beleidsinspanningen hebben onderzoekers van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) vastgesteld, dat Nederlanders gezonder zijn geworden. We leven langer en het aantal jaren dat we ons gezond voelen neemt toe. De verschillen tussen de sociaaleconomische groepen zijn evenwel nauwelijks afgenomen, en op sommige punten zelfs toegenomen.

Ter introductie

De verschillen in gezondheid tussen mensen met een hoge en een lage sociaaleconomische status (ses) zijn groot en bovendien in de afgelopen decennia niet of
nauwelijks veranderd. Dat geldt voor zowel Nederland als de meeste andere westerse verzorgingsstaten.2 Wie rijker en beter opgeleid is, leeft gemiddeld langer en in betere
gezondheid.
Het is niet vreemd dat dit verschil vaak in termen van onrechtvaardigheid wordt besproken en dat onderzoekers, professionals in de gezondheidszorg en beleidsmakers
zich sterk maken om het verschil terug te dringen. Na 35 jaar beleid en inspanning zijn de verschillen op de meeste indicatoren echter nog nagenoeg gelijk: de relatieve achterstand is groot, stabiel en soms zelfs groeiende. Dat maakt het probleem frustrerend – er lijkt geen vooruitgang – en moreel onbevredigend, omdat de onrechtvaardigheid van het verschil blijft bestaan. Bovendien lijkt het probleem geformuleerd als sociaaleconomische gezondheidsverschillen in termen van beleid welhaast onoplosbaar.
Toch is dat maar een deel van het verhaal. Sommige gezondheidsproblemen zijn door de tijd heen sterk verbeterd. Het aantal rokers is in de afgelopen decennia bijvoorbeeld over de gehele linie afgenomen. Maar omdat groepen met een hoge en met een lage ses gelijke tred hebben gehouden – of omdat de eersten zelfs meer hebben geprofiteerd – zijn de relatieve verschillen gelijk gebleven of zelfs gegroeid. Lees hier meer.


Terug naar nieuws